21. Yüzyıl Dervişleri
Naci Yengin

21. Yüzyıl Dervişleri

Reklam

Şehrin sesi, tarihi, edebiyatı, sanatı, nefesi ve hatta çığlığı diyebileceğimiz dergiler şehirde yaşayan ve şehre aidiyet duyan insanlar kadar önemlidir. 
Manisa'da uzun zamandır şehrin sesi, nefesi ve çığlığının sesi yeterince yankı yapmıyorsa; şehir avazını duyurmaktan acizsek bunda süreli yayın organlarının eksikliğini aramak gerekir. 

Şehrin insanı gibidir kültür hayatı. İnsanlar için söylenecek şeyler şehir kültürü için de söylenebilir. Şehri meydana getiren maddi manevi eserler insan merkezli, insan özüne uygun, milli hasletlerle örülü olmalıdır ki içinde yaşattığı insanlar da kendilerinden bir şeyler bulabilsin yaşadıkları şehirde. Aksi halde şehrin yaşanmaz oluşunda, şehrin tek düze bir hayatı dayatmaya başlamasında da yine insanın tercihleri arasındadır!

Şehirleşme ile medenileşme arasındaki bağ ile şehirli insanla bedevi insan arasındaki farkla açıklanırdı bir zamanlar. Ancak gelin görün ki günümüz şehirlerinde modernitenin bilinçaltımıza yerleştirdiği hayat tarzına paralel olarak şehirleşmenin de dünyanın her yerinde ayniyet arz ediyor olmasında bilinçli bir yönlendirmenin olmadığını söyleyebilir misiniz?

Dinler, ideolojiler şehirlerde, medeniyet merkezlerinde şekillenmiştir. Ancak bu teori Türkistan coğrafyasında bozkırlarda yaşayan Türkler için  geçeri olmasa da beynelmilel dünyanın ortaya koyduğu gelişmişlik ve medeniyet algısını değiştirmeyeceği için ortaya konmuş olan düşünce geçerliliğini devam ettirmektedir.

Türk-İslam şehirlerinin en önemli özelliği kuruluş evresinde tekke, zaviye, imarethane, lonca, külliye… Türü yapılar etrafında şekillenmiş olmasıdır.

Türklerin Türkistan’dan Anadolu ve Balkanlara doğru yolculuğunda Kolonizatör Türk Dervişleri[1] adı verilen Horasan Erenleri, Ahi dervişlerinin öncü rolü üstlendiği, Fetihlerden önce dervişlerin fethe öncülük ettiğini görmek gerekir.

Dünyanın artık küçük bir köy haline geldiğini, şehirlerin birbirlerinden farklarının kalmadığını, nereye gidersek gidelim bizleri karşılayan alış veriş merkezlerinin aynı merkezden yönetildiğini, aynı müziğin tınılarını duyduğumuzu, aynı kültürün çevremizi, benliğimizi kuşattığından yakınır dururuz. Alabildiğine bizleri içine çeken anaforun içinde kendisini kurtarabilmiş, adeta kolonizitör Türk dervişleri edasıyla kozasını örmeye, etrafını aydınlatmaya devam edenler garipler, kimsesizler, hiçlik makamını yaşayanlar yok mudur?

Vardır elbette. Vardır var olmasına da onların gözü, makamda, parada, markada değildir. Sıcak bir selam, hal hatır sorma, bir konuda akıl danışma, birisine yardım etme, bir türkü dinleme, bir gözyaşı silme mutlu eder onları. Yolda, sokakta görseniz tanımayabilirsiniz. Hatta garipseyebilirsiniz. Ancak eli öpülesi, sözü dinlenesi, türküsü çığırılası insanlar asıl onlardır.

Ancak onları bulup ortaya çıkarmak, görmek öyle kolay da değildir. Şehrin en mutena köşesinde kozasını örmeye, türküsünü söylemeye, Türkçe sözler derleyip demlemeye devam ederler. Bazen tarihi bir mekânda, bazen bir çeşmenin başında ya da asırlık çınar ağacının gölgesinde tarihle, sanatla, şehirle, medeniyetle hemhal olmuş, onlarla konuşurken bulursunuz! Belki garipsersiniz. Belki de acıyarak bakarsınız. Aslında garipsediğimiz şey onların şahsında kendi kimliğiniz, kültürünüz, medeniyet çınarınız ve hatta tüm değerlerinizdir de farkında değilizdir.

Farkında olmadığımız şey sadece şehri sırtında taşıyan insanlar değildir. Farkında olmak zorunda olmamız gereken en önemli konulardan birisi de şehri omuzlayanlara omuz vermek, yüklerini hafifletmek adına şehri, şehirliliği, medeniyeti; gariplerin sesini şehre, bölgeye, millete ve dünyaya duyuracak günlük, haftalık, aylık yayın organlarıyla onlara destek olmaktır.

İnsan baki değildir. Eserler insanların yolculuğunda geleceğe seslenmek amacıyla meydana getirdiği yapılardır. Kim hangi eseri hangi zamanda yaptırdıysa eser banisini, kültürünü, yaşanan dönemin özelliklerini yansıtarak bizlere geçmişten ses ve bilgi getirir. Geçmişten gelen medeniyet ışığı olarak değerlendirilebilecek eserlerin rehberliğinde şehre ve medeniyete yapılacak yatırımlar, çalışmalar geleceğe gönderilecek bir dilekçe, birer yol haritası ve bize dair nişaneler olacaklardır.

Bugünlerde kolonizatör Türk dervişlerinin en ayrıcalıklı vasfı geleceğe yapılan yolculuğu bugünden tasarlamaları ve atılan her adımın hesabını verebilecek vasıflara sahip olmalarıdır.

 

[1] Ömer Lütfi Barkan, Vakıflar Dergisi, C.II. Ankara, 1974, s 279-304

DİĞER YAZILAR
Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Başkan Yaralı o iddialara cevap verdi
Başkan Yaralı o iddialara cevap verdi
Gençleri hedef alan uyuşturucu çetesi çökertildi
Gençleri hedef alan uyuşturucu çetesi çökertildi