Domateste güvence şart!

Fabrikaların daha ucuza alma sevdası domates üreticisini yaktı. Prof. Dr. Cengiz Çakır, fabrikada ve üretici arasında imzalanan sözleşmelerin 'Kira Kontratosu' gibi hazırlanması ve bir nüshasının Ziraat Odası veya Tarım İl Müdürlüğü’nce muhafaza edilmesi çağrısında bulundu

Domateste güvence şart!

Salça ve konserve fabrikaları sözleşme yaptıkları üreticiden değil, düşük fiyatla dışarıdan mal alıyorlar. Sözleşmeler tek taraflı olduğu için üretici hak talep edemiyor. Vatan Partisi Çiftçi Bürosu Başkanı Prof. Dr. Cengiz Çakır, sözleşmeli tarım ve domates piyasasını değerlendirdi. Tarımsal üretimdeki sözleşmelerin güvenilir olması gerektiğini söyleyen Çakır, “'Kira Kontratosu' örneği gibi asgari koşulları içeren sözleşme formu hazırlanmalı ve imzalanan sözleşmenin bir nüshasının Ziraat Odası veya Tarım İl Müdürlüğü’nce muhafaza edilmesi sağlanmalıdır” çağrısında bulundu. Öte yandan çiftçilere sözleşmenin bir kopyasının dahi verilmediği, sözleşmelerin ancak güçlü bir kooperatifle yapılmasının üreticiyi koruyacağı belirtildi.

SEBZE ÜRETİMİNDE PAYI YÜZDE 40

Türkiye yılda 12 milyon tondan fazla domates üretiliyor. Türkiye domates üretiminde Çin, Hindistan ve Amerika Birleşik Devletleri’nden sonra dördüncü sırada yer alıyor. Domates toplam sebze üretiminde yüzde 40 dolayında paya sahip olan bir ürün. Türkiye’de üretilen domatesin üçte ikisi sofralık, üçte biri salçalık olarak kullanılıyor. Yaklaşık olarak üretimin yüzde 10’u ihraç ediliyor. Kişi başına domates tüketimi yıllara göre 110-120 kilogram arasında değişiyor.

ÇÜRÜMEYE TERK EDİLMESİ AFFEDİLEMEZ

Çakır, domatesin “Olağan koşullarda verimli ve kârlı bir üretim dalı” olduğunu söyledi. Bu yıl yaklaşık kilosu 55 kuruş üzerinden fabrikalarla sözleşme yapılan salçalık domatesin, piyasa düştü diye 35 kuruşa bile satılmadığı Karacabey, Manisa, Torbalı gibi yerlerdeki üreticilerden feryatlar yükseldi. “Etik olan davranış şekli taahhüt edilen miktarın sözleşmede yazılı fiyat üzerinden alınmasıdır” diyen Çakır, “En temel maddesi bile işletilmeyen bir sözleşme ne işe yarar” diye sordu. Çakır, şöyle sürdürdü:

“Gerekçesi ne olursa olsun bin bir zahmetle ve borçlanarak üretimin son aşamasına kadar getirilmiş olan ürünün çürümeye terkedilmesinin affedilir bir yanı olamaz. Benzer şekilde piyasa yükselince üç kuruş fazla kazanmak adına dolambaçlı yollardan ürünün bir kısmını dışarıya satarak taahhüdünü yerine getirmekten kaçınan çiftçilerin olduğu da sır değildir. Tarafların sözleşme koşullarına uygun hareket etmemesi halinde sözleşmenin yaptırım maddeleri işletilmelidir. Tüketici hakları ile ilgili uygulamalardakine benzer bir yolla, anlaşmazlıkların hızlı bir şekilde karara bağlanmasını sağlayacak bir yöntem yararlı olabilir.”

DEKAR BAŞI 1000 LİRA ZARAR

Döviz kurundaki değişime paralel olarak girdi fiyatlarında meydana gelen artışın maliyetleri yükselttiğini söyleyen Çakır, “Domates mildiyösü” denilen mantar hastalığından etkilenen yerlerde yapılan kimyasal savaşın maliyetleri daha da artırdığını belirtti. Sıcaklıkların verimi de düşürdüğünü belirten Çakır, “Alandan edinilen bilgilere sözleşmedeki alım fiyatı 55 kuruş iken domatesin kilogram maliyeti 45 kuruşa ulaşmıştır. Bu durumda ortalama olarak dekarda 1000 lira kâr beklentisi olan üretici, ürününü 35 kuruştan satacak olursa dekar başına 1000 lira zarar edecektir” dedi.

MESELE SADECE ÜRETİCİ DEĞİL

Üreticinin borçlanmasının toplumsal etkilerine değinen Çakır, şöyle sürdürdü:

“Zarar ateşten gömlektir. Bir umutla çalışıp çabalayan, ancak beklediği kazancı sağlayamadığı gibi, zarar edip borca batan çiftçilerin sayısı çok fazla. Bunlar borçlarını ödeyemedikleri zaman, ailesine ve çevresine karşı mahcup oluyorlar. İcra takibi, ev eşyalarının haciz edilmesi, tarlasının, traktörünün, hatta evinin satılması çok ağır travma yaratıyor onurlu insanlar üzerinde. Bazıları bu nedenle canına bile kıyıyor. Mesele basit bir alışverişten ibaret değil. Böylesi acıklı tablolara yol açılması toplumu sarsmaktadır.”

Sende Yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Ermenistan'a ait 2 savaş uçağı düştü
Ermenistan'a ait 2 savaş uçağı düştü
CHP'den GSM operatörleriyle ilgili çarpıcı iddia
CHP'den GSM operatörleriyle ilgili çarpıcı iddia